{
  "_uitleg": "Inhoud van koraaladvocaten.com/boek7 voor de bouwsector. Teksten mag het kantoor hier aanpassen. Schrijfregels: geen em-dashes, u-vorm, Vlaams, bedragen als € 1.234,56, datums als dd/mm/jjjj. Dit bestand is publiek: zet er geen prijzen of interne gegevens in.",
  "sector": "bouw",
  "config": {
    "ingang": "2027-09-01",
    "ingang_tekst": "01/09/2027",
    "ingang_bevestigd": true,
    "toon_artikels": true,
    "quickscan_tot": "31/12/2026",
    "endpoint": "https://dory.koraaladvocaten.com/api/boek7-lead",
    "telefoon": "+32 11 25 20 20",
    "wet_tekst": "De nieuwe inhoud van Boek 7 werd vastgesteld bij de wet van 26/07/2026 (Belgisch Staatsblad 23/09/2026) en treedt in werking op 01/09/2027."
  },
  "situaties": [
    {
      "titel": "Oplevering",
      "nu": "U werkt met een voorlopige en een definitieve oplevering, ook als uw contract daarover zwijgt.",
      "straks": "Zwijgt het contract, dan is er één aanvaarding, bij de levering. Wie een voorlopige en een definitieve oplevering wil, neemt dat op in het contract."
    },
    {
      "titel": "Klachten over gebreken",
      "nu": "Een korte klachttermijn in uw voorwaarden houdt discussies kort.",
      "straks": "Een te korte termijn kan onrechtmatig zijn en sneuvelen. Dan valt u terug op een redelijke termijn."
    },
    {
      "titel": "Opzegging door de klant",
      "nu": "Een stevige vaste vergoeding houdt klanten aan boord.",
      "straks": "Is ze onevenredig, dan kan ze volledig wegvallen en moet u uw schade zelf bewijzen."
    },
    {
      "titel": "Onbetaalde onderaannemers",
      "nu": "De rechtstreekse vordering van onderaannemers kent u.",
      "straks": "Ze geldt ook in een keten van onderaannemers, en een contractuele uitsluiting of beperking houdt geen stand."
    }
  ],
  "waarschuwing": {
    "titel": "Een snelle aanpassing kan duur uitvallen",
    "tekst": "Wijzigt u nu een bestaand contract tussen ondernemingen, dan valt het hele contract onder de regels over onrechtmatige bedingen. Ook de clausules die u niet aanraakte."
  },
  "rollen": [
    {
      "id": "aannemer",
      "label": "Aannemer"
    },
    {
      "id": "bouwheer",
      "label": "Bouwheer"
    },
    {
      "id": "architect",
      "label": "Architect"
    }
  ],
  "registratie_rollen": [
    {
      "id": "aannemer",
      "label": "Aannemer"
    },
    {
      "id": "onderaannemer",
      "label": "Onderaannemer"
    },
    {
      "id": "bouwheer",
      "label": "Bouwheer of projectontwikkelaar"
    },
    {
      "id": "architect",
      "label": "Architect"
    },
    {
      "id": "andere",
      "label": "Andere"
    }
  ],
  "rubrieken": [
    "Toepassing en timing",
    "Prijs en betaling",
    "Oplevering",
    "Gebreken en termijnen",
    "Onderaanneming en coördinatie",
    "Beëindiging"
  ],
  "onderwerpen": [
    {
      "id": "lopend",
      "rubriek": "Toepassing en timing",
      "titel": "Een lopend contract aanpassen",
      "art": "overgangsbepaling Boek 7; art. VI.91/1 WER",
      "karakter": "gemengd",
      "wer": [
        "ander"
      ],
      "boek7": "Volgens de overgangsbepaling geldt Boek 7 voor rechtshandelingen, zoals contracten, en rechtsfeiten van na de inwerkingtreding. Voor bestaande contracten blijven de vorige regels gelden, ook voor hun toekomstige gevolgen en voor latere handelingen die betrekking hebben op verbintenissen uit dat contract, tenzij partijen anders overeenkomen.",
      "ruimte": "U en uw contractpartij kunnen samen overeenkomen dat Boek 7 ook op een bestaand contract van toepassing is.",
      "grens": "De regels over onrechtmatige bedingen gelden voor B2B-contracten die vanaf 01/12/2020 gesloten, hernieuwd of gewijzigd zijn. Een addendum bij een ouder contract kan dus het volledige contract onder die toets brengen.",
      "rollen": {
        "aannemer": "Herwerk uw algemene voorwaarden in één beweging, Boek 7 en WER samen.",
        "bouwheer": "Een wijziging is een kans om het hele contract recht te zetten. Laat het geheel nakijken, niet enkel het addendum.",
        "architect": "Dit geldt ook voor uw standaard architectenovereenkomst."
      }
    },
    {
      "id": "kwalificatie",
      "rubriek": "Toepassing en timing",
      "titel": "Aanneming wordt een dienstencontract",
      "art": "art. 7.4.1 e.v., 7.2.2 en 7.4.55 BW",
      "karakter": "aanvullend",
      "wer": [
        "ander"
      ],
      "boek7": "Aanneming, lastgeving en bewaargeving komen samen in één regeling voor dienstencontracten, met een aparte afdeling voor contracten over de bouw, de omvorming of de afbraak van een onroerend bouwwerk of van een belangrijk deel ervan, en voor de intellectuele diensten die daarmee verband houden.",
      "ruimte": "Wat partijen werkelijk afspreken en uitvoeren, bepaalt de kwalificatie. Het etiket op het contract verandert daar niets aan.",
      "grens": "De omschrijving van het voorwerp zelf ontsnapt aan de WER-toets, op voorwaarde dat ze duidelijk en begrijpelijk is.",
      "rollen": {
        "aannemer": "Een contract om tegen een prijs in geld de eigendom over te dragen van een te vervaardigen of te bouwen goed, is in principe een koop. Het is een dienstencontract wanneer de opdrachtgever een wezenlijk deel van de grondstoffen levert, of wanneer het goed specifiek voor zijn behoeften gemaakt wordt, behalve bij vooraf bepaalde keuzes of gestandaardiseerde aanpassingen van een gestandaardiseerd goed. Een contract dat de bouw, de omvorming of de afbraak van een onroerend bouwwerk combineert met de overdracht van de eigendom of het zakelijk gebruiksrecht op de grond, is wel altijd een koop. Art. 7.4.57, §§ 1 tot 3 blijft dan gelden (art. 7.2.2, §§ 2 en 3). Omschrijf dat duidelijk, zeker bij levering met plaatsing.",
        "bouwheer": "Controleer of de omschrijving van het werk volledig is: ze bepaalt welke regels gelden.",
        "architect": "Uw opdracht valt mee onder de afdeling voor onroerende werken."
      }
    },
    {
      "id": "forfait",
      "rubriek": "Prijs en betaling",
      "titel": "Vaste prijs en ongekende omstandigheden",
      "art": "art. 7.4.8 BW",
      "karakter": "aanvullend",
      "wer": [
        "grijs"
      ],
      "boek7": "Bij een forfaitaire prijs kan de aannemer geen enkele verhoging eisen, ook niet als de opdracht meer werk of meer uitgaven vereist dan voorzien. Boek 7 voorziet een uitzondering voor omstandigheden die al bestonden bij de contractsluiting, redelijkerwijze niet te kennen waren, niet aan de aannemer toerekenbaar zijn en de uitvoering zo buitensporig bezwarend maken dat ze redelijkerwijze niet kan worden geëist. Daarnaast is vereist dat de aannemer dat risico niet voor zijn rekening nam en dat noch de wet noch het contract die mogelijkheid uitsluit. Dan kan de aannemer heronderhandeling vragen met het oog op de aanpassing of beëindiging van het contract. Partijen blijven intussen hun verbintenissen nakomen. Wordt de heronderhandeling afgewezen of mislukt ze binnen een redelijke termijn, dan kan de rechter op verzoek van de aannemer ofwel het contract aanpassen aan wat partijen redelijkerwijze zouden zijn overeengekomen als ze bij de contractsluiting met die omstandigheden rekening hadden gehouden, ofwel het contract geheel of gedeeltelijk beëindigen, op een datum die niet vóór de vraag tot heronderhandeling ligt en volgens de regels die hij vaststelt. De vordering wordt ingesteld en behandeld zoals in kort geding. Deze regeling laat de toepassing van art. 5.74 BW onverlet.",
      "ruimte": "Partijen kunnen die regeling uitsluiten, of de aannemer kan het risico voor zijn rekening nemen.",
      "grens": "Economisch risico zonder tegenprestatie afwentelen op de partij die het normaal niet draagt, staat op de grijze lijst. Maak een risico-overname dus zichtbaar in de prijs.",
      "rollen": {
        "aannemer": "Neem een clausule op voor bodemgesteldheid en bestaande toestand, met een duidelijke procedure.",
        "bouwheer": "Wil u zekerheid over de prijs, sluit de regeling dan uitdrukkelijk en evenwichtig uit.",
        "architect": "Uw voorstudies bepalen mee wat 'te kennen' was. Grondig vooronderzoek beschermt uw opdrachtgever."
      }
    },
    {
      "id": "opschorting",
      "rubriek": "Prijs en betaling",
      "titel": "Werken stilleggen of betaling inhouden",
      "art": "art. 7.4.11 en 7.4.29 BW j° art. 5.83 BW",
      "karakter": "aanvullend",
      "wer": [
        "zwart",
        "grijs"
      ],
      "boek7": "Komt één partij haar verbintenissen op een toerekenbare wijze niet na, dan beschikt de andere partij over de sancties van art. 5.83 BW. De opdrachtgever kan zich niet beroepen op de nietigheid van het contract wegens dwaling die voortvloeit uit een conformiteitsgebrek van het werk of uit een juridische aanspraak van een derde op het werk.",
      "ruimte": "Ingebrekestelling, termijnen en kennisgeving kunt u contractueel regelen.",
      "grens": "Een beding dat de aannemer verbiedt de werken stil te leggen bij niet-betaling, of dat de bouwheer belet de betaling op te schorten bij gebreken, is vermoed onrechtmatig. Elk verhaal uitsluiten is altijd verboden.",
      "rollen": {
        "aannemer": "Leg een duidelijke stilleggingsprocedure vast na aanmaning.",
        "bouwheer": "Een inhouding op vorderingsstaten blijft mogelijk, als ze evenwichtig geregeld is.",
        "architect": "U staat vaak tussen beide partijen: een werkbare procedure in het bestek voorkomt escalatie."
      }
    },
    {
      "id": "oplevering",
      "rubriek": "Oplevering",
      "titel": "Eén oplevering, tenzij anders bedongen",
      "art": "art. 7.4.9 en 7.4.56 BW",
      "karakter": "aanvullend",
      "wer": [
        "ander"
      ],
      "boek7": "Zwijgt het contract, dan is er één aanvaarding, bij de levering. Een voorlopige en een definitieve oplevering gelden alleen als het contract dat bepaalt. Dan vindt de inontvangstname plaats bij de voorlopige en de aanvaarding bij de definitieve oplevering. Heeft de bouwheer het ontwerp en de controle op de uitvoering toevertrouwd aan een architect of een andere derde met wie hij afzonderlijk contracteerde, dan wordt de aanvaarding van het bouwwerk behoudens tegenbewijs vermoed ook de aanvaarding in te houden van diens ontwerp- en controleopdracht, verricht tot de datum van de aanvaarding.",
      "ruimte": "U regelt zelf het aantal opleveringen, de procedure en welke oplevering als aanvaarding geldt.",
      "grens": "Wie dit regelt via een wijziging van een lopend contract, brengt dat contract onder de WER-toets.",
      "rollen": {
        "aannemer": "Werkt u gewoonlijk met twee opleveringen? Zet het in uw voorwaarden.",
        "bouwheer": "Twee opleveringen geven u meer tijd om gebreken vast te stellen. Dat moet dan wel in het contract staan.",
        "architect": "Pas uw modellen van opleveringsverslag aan. Hebt u het ontwerp en de controle op de uitvoering afzonderlijk met de bouwheer gecontracteerd, dan wordt de aanvaarding van het bouwwerk behoudens tegenbewijs vermoed ook uw opdracht te aanvaarden, voor zover verricht tot de datum van de aanvaarding."
      },
      "noot": "Voor woningbouw onder de Wet Breyne blijft de dubbele oplevering verplicht."
    },
    {
      "id": "aanvaarding",
      "rubriek": "Oplevering",
      "titel": "Aanvaarding zonder voorbehoud dekt tijdigheid en gebreken die bij aandachtig onderzoek aan het licht kunnen komen",
      "art": "art. 7.4.9 BW",
      "karakter": "aanvullend",
      "wer": [
        "grijs"
      ],
      "boek7": "De opdrachtgever aanvaardt het afgewerkte werk op de plaats en het tijdstip van levering. De aanvaarding kan uitdrukkelijk of stilzwijgend gebeuren, op voorwaarde dat ze vaststaat. De aannemer kan een uitdrukkelijke aanvaarding eisen. Is het werk niet tijdig afgewerkt of niet conform, dan weigert de opdrachtgever het te aanvaarden of aanvaardt hij het, al dan niet met een of meer voorbehouden. Een aanvaarding zonder voorbehoud bevestigt dat het werk tijdig geleverd is en vrij is van elk conformiteitsgebrek dat na een aandachtig onderzoek door een voorzichtige en redelijke opdrachtgever in dezelfde omstandigheden aan het licht kan komen. Moet als resultaat van het werk een goed overhandigd worden, dan neemt de opdrachtgever het in ontvangst op de plaats en het tijdstip van aanvaarding (bij een voorlopige en definitieve oplevering: zie art. 7.4.56).",
      "ruimte": "Partijen kunnen de vorm, de procedure en de draagwijdte van de aanvaarding regelen.",
      "grens": "Een beding dat ook verborgen gebreken door de aanvaarding laat dekken, is vermoed onrechtmatig.",
      "rollen": {
        "aannemer": "Vraag een uitdrukkelijke, schriftelijke aanvaarding.",
        "bouwheer": "Noteer elk zichtbaar gebrek als voorbehoud in het verslag.",
        "architect": "Uw nazicht bij de oplevering weegt zwaarder. Documenteer het."
      }
    },
    {
      "id": "conformiteit",
      "rubriek": "Gebreken en termijnen",
      "titel": "Eén conformiteitsbegrip, tien jaar",
      "art": "art. 7.4.15 tot 7.4.17 BW",
      "karakter": "aanvullend",
      "wer": [
        "grijs"
      ],
      "boek7": "Het werk moet beantwoorden aan het contract en aan wat de opdrachtgever redelijkerwijs mocht verwachten. Die redelijke verwachtingen worden bepaald door de wet, het contract, de gebruiken, de goede trouw, de aard van de opdracht, de hoedanigheid van de opdrachtgever en het geheel van de omstandigheden. Boek 7 werkt met één begrip: het conformiteitsgebrek. De aannemer staat in voor gebreken die binnen tien jaar na de aanvaarding aan het licht komen, op voorwaarde dat ze bij de levering minstens in de kiem bestonden en te wijten zijn aan een toerekenbare niet-nakoming. De opdrachtgever moet bewijzen dat het gebrek minstens in de kiem bestond bij de levering. De bewijslast over de toerekenbaarheid aan de aannemer wordt beoordeeld volgens art. 5.225 BW.",
      "ruimte": "Voor gebreken die de stabiliteit of stevigheid niet raken, kunt u de termijn contractueel inkorten.",
      "grens": "Een sterke inkorting kan als verdoken exoneratie gelden en is dan vermoed onrechtmatig.",
      "rollen": {
        "aannemer": "Hoe preciezer de omschrijving van het werk, hoe kleiner de ruimte voor discussie over 'redelijke verwachtingen'.",
        "bouwheer": "Leg uw kwaliteitseisen concreet vast. Een vaag bestek werkt in twee richtingen.",
        "architect": "Uw lastenboek weegt zwaar mee in wat als conform geldt."
      }
    },
    {
      "id": "klacht",
      "rubriek": "Gebreken en termijnen",
      "titel": "Klachttermijn en verjaring",
      "art": "art. 7.4.18 en 7.4.19 BW",
      "karakter": "gemengd",
      "wer": [
        "grijs"
      ],
      "boek7": "De opdrachtgever geeft de aannemer kennis van een gebrek binnen een redelijke termijn nadat hij het ontdekt heeft of had moeten ontdekken, en ten vroegste vanaf de levering. Die redelijke termijn wordt beoordeeld aan de hand van alle relevante omstandigheden, in het bijzonder de aard van de opdracht, de aard van het gebrek, de hoedanigheid van de partijen en de gebruiken. Geeft hij niet tijdig kennis, dan verliest hij het recht zich op het gebrek te beroepen, tenzij de aannemer het gebrek kende en het niet aan de opdrachtgever bekendmaakte. De vordering verjaart twee jaar na de kennisgeving, en ten vroegste twee jaar na de levering. Die termijn wordt geschorst zolang partijen voldoende ernstig onderhandelen en zolang een gerechtelijk of tegensprekelijk buitengerechtelijk deskundigenonderzoek loopt. In elk geval vervalt het recht tien jaar en drie maanden na de aanvaarding.",
      "ruimte": "U kunt een concrete klachttermijn afspreken.",
      "grens": "Een klachttermijn van enkele dagen of een forse verkorting van de verjaring kan de aansprakelijkheid uithollen en valt dan onder de grijze lijst.",
      "rollen": {
        "aannemer": "Kies een klachttermijn die verdedigbaar is. Te kort werkt tegen u.",
        "bouwheer": "Meld gebreken schriftelijk en snel, ook als het contract geen termijn noemt.",
        "architect": "Help uw opdrachtgever met een systeem om meldingen te registreren."
      }
    },
    {
      "id": "stabiliteit",
      "rubriek": "Gebreken en termijnen",
      "titel": "Ernstige gebreken: stabiliteit",
      "art": "art. 7.4.55, 7.4.57 en 7.2.2, §3 BW",
      "karakter": "dwingend",
      "wer": [
        "geen"
      ],
      "boek7": "Voor gebreken die de stabiliteit of de stevigheid van het bouwwerk aantasten of dreigen aan te tasten, ook door ongeschiktheid van de grond, en die binnen tien jaar na de aanvaarding aan het licht komen, geldt een bijzondere aansprakelijkheid. Er is wel een toerekenbare niet-nakoming nodig. De gewone kennisgevingstermijn geldt hier niet. Het recht vervalt tien jaar en drie maanden na de aanvaarding. Andere gebreken blijven onder de gewone conformiteitsregels vallen. Deze regeling (art. 7.4.57, §§ 1 tot 3) geldt ook als het contract als koop gekwalificeerd wordt, en ook voor de intellectuele diensten die ermee verband houden (art. 7.2.2, §3).",
      "ruimte": "Elke uitsluiting of beperking is absoluut nietig.",
      "grens": "Het WER voegt hier niets toe. Boek 7 regelt de sanctie zelf.",
      "rollen": {
        "aannemer": "Exoneraties hierover in uw voorwaarden hebben geen effect. Stem uw verzekeringen af.",
        "bouwheer": "Laat u niet geruststellen door een beperking in het contract: ze geldt niet.",
        "architect": "Art. 7.4.57 geldt ook voor contracten houdende intellectuele diensten in verband met de bouw, de omvorming of de afbraak van een onroerend bouwwerk, dus ook voor uw opdracht (art. 7.4.55 en 7.2.2, §3)."
      }
    },
    {
      "id": "rechtstreeks",
      "rubriek": "Onderaanneming en coördinatie",
      "titel": "Rechtstreekse vordering van de onderaannemer",
      "art": "art. 7.4.31 BW",
      "karakter": "dwingend",
      "wer": [
        "geen"
      ],
      "boek7": "Betaalt de aannemer zijn onderaannemer (in Boek 7: hulppersoon) de contractueel verschuldigde sommen niet, dan heeft de onderaannemer een rechtstreekse vordering tegen de opdrachtgever, ten belope van de prestaties die hij voor die opdrachtgever verrichtte. Dat kan alleen als de opdrachtgever nog schuldenaar is van de aannemer voor prestaties die voor hem geleverd werden en waarvan de aannemer de uitvoering geheel of gedeeltelijk aan de onderaannemer heeft toevertrouwd. De vordering wordt uitgeoefend door een kennisgeving. Ze heeft geen effect als die kennisgeving de opdrachtgever pas bereikt nadat de vordering van de aannemer onbeschikbaar is geworden door een beslag of door een situatie van samenloop die het vermogen van de aannemer aantast. Bij een keten van onderaannemers kan elke onderaannemer de rechtstreekse vordering uitoefenen tegen de opdrachtgever van zijn eigen contractpartij. Welke excepties de opdrachtgever kan tegenwerpen, regelt art. 5.110 BW. Bij betwisting tussen de aannemer en de onderaannemer kan de opdrachtgever het bedrag storten in de Deposito- en Consignatiekas of op een geblokkeerde rekening op naam van beiden bij een financiële instelling. Hij moet dat doen als de aannemer of de onderaannemer er schriftelijk om vraagt.",
      "ruimte": "Een contractuele uitsluiting of beperking geldt niet.",
      "grens": "Niet onderhandelbaar.",
      "rollen": {
        "aannemer": "Als hoofdaannemer: uw onderaannemers kunnen bij uw klant aankloppen. Als onderaannemer: dit is uw vangnet.",
        "bouwheer": "Na een kennisgeving van een onderaannemer betaalt u niet zomaar verder aan de hoofdaannemer.",
        "architect": "Wees alert bij het goedkeuren van vorderingsstaten."
      }
    },
    {
      "id": "coordinatie",
      "rubriek": "Onderaanneming en coördinatie",
      "titel": "Coördinatie van nevenaannemers",
      "art": "art. 7.4.10 en 7.4.28 BW",
      "karakter": "aanvullend",
      "wer": [
        "grijs",
        "zwart"
      ],
      "boek7": "Treden meerdere aannemers op die elk door een afzonderlijk contract met de bouwheer verbonden zijn, dan verzorgt de bouwheer hun coördinatie. Ieder van hen moet met de andere aannemers samenwerken.",
      "ruimte": "U kunt de coördinatie contractueel bij een aannemer of een derde leggen.",
      "grens": "Coördinatie doorschuiven zonder vergoeding of bevoegdheid kan vermoed onrechtmatig zijn. Elk verhaal tussen nevenaannemers uitsluiten is altijd verboden.",
      "rollen": {
        "aannemer": "Krijgt u de coördinatie? Vraag er een aparte vergoeding en de nodige bevoegdheid voor.",
        "bouwheer": "Zonder afspraak bent u zelf coördinator. Regel het of wijs iemand aan.",
        "architect": "Maak duidelijk of coördinatie tot uw opdracht hoort."
      }
    },
    {
      "id": "opzegging",
      "rubriek": "Beëindiging",
      "titel": "Opzeggen tijdens de werken",
      "art": "art. 7.4.32 en 7.4.33 BW",
      "karakter": "aanvullend",
      "wer": [
        "grijs"
      ],
      "boek7": "De bouwheer kan een contract van bepaalde duur te allen tijde opzeggen. Bij een contract onder bezwarende titel vergoedt hij dan de aannemer voor de al gedane uitgaven, voor zijn verliezen, voor de al geleverde prestaties en, behoudens andersluidende gebruiken, voor zijn gederfde winst. Bij een contract ten kosteloze titel vergoedt hij alle uitgaven, verliezen en kosten als bedoeld in art. 7.4.7. De regels over opzegging door de bouwheer gelden niet wanneer de prijs van het dienstencontract bestaat in een opdracht. De aannemer kan een contract van bepaalde duur dat onder bezwarende titel gesloten werd, niet opzeggen. Een contract van bepaalde duur ten kosteloze titel kan hij te allen tijde opzeggen, maar lijdt de opdrachtgever daardoor schade, dan moet hij die vergoeden, tenzij hij de opdracht niet verder kan volbrengen zonder zelf aanmerkelijke schade te lijden.",
      "ruimte": "Een forfaitaire opzegvergoeding of een opzegrecht voor de aannemer kunt u afspreken.",
      "grens": "Een vergoeding die kennelijk niet in verhouding staat tot de mogelijke schade, valt onder de grijze lijst. Het beding kan dan volledig wegvallen.",
      "rollen": {
        "aannemer": "Houd een forfaitaire vergoeding verdedigbaar. Een te hoog bedrag kan u alles kosten.",
        "bouwheer": "Bereken vooraf wat een opzegging u kost.",
        "architect": "Uw eigen overeenkomst verdient een evenwichtige opzegregeling."
      }
    }
  ],
  "vragen": [
    {
      "id": "q1",
      "vraag": "Wil u een bestaand contract of uw algemene voorwaarden binnenkort aanpassen?",
      "risico": "ja",
      "punt": "Aanpassing van een bestaand contract",
      "betekenis": "Een addendum brengt het hele contract onder de B2B-regels over onrechtmatige bedingen, ook de oude clausules.",
      "eerstehulp": "Pas niets aan zonder het volledige contract te laten nakijken. Bundel aanpassingen in één keer.",
      "koraal": "Wij kijken het hele contract na voor u iets wijzigt.",
      "onderwerp": "lopend"
    },
    {
      "id": "q2",
      "vraag": "Werkt u met een voorlopige en definitieve oplevering zonder dat uw contract die regelt?",
      "risico": "ja",
      "punt": "Oplevering",
      "betekenis": "Onder Boek 7 is er dan één aanvaarding, bij de levering.",
      "eerstehulp": "Neem in uw nieuwe modellen uitdrukkelijk op dat er twee opleveringen zijn en wanneer de aanvaarding plaatsvindt.",
      "koraal": "Wij herschrijven deze clausule voor u, afgestemd op Boek 7.",
      "onderwerp": "oplevering"
    },
    {
      "id": "q3",
      "vraag": "Staat er in uw contract een klachttermijn van enkele dagen of weken?",
      "risico": "ja",
      "punt": "Klachttermijn",
      "betekenis": "Een zeer korte klachttermijn kan als onrechtmatig gelden en wegvallen.",
      "eerstehulp": "Kies een termijn die u kunt verantwoorden en die past bij het soort gebrek.",
      "koraal": "Wij herschrijven deze clausule voor u, afgestemd op Boek 7.",
      "onderwerp": "klacht"
    },
    {
      "id": "q4",
      "vraag": "Sluit uw contract de aansprakelijkheid uit of beperkt het die voor gebreken die de stabiliteit of stevigheid van het bouwwerk aantasten of dreigen aan te tasten?",
      "risico": "ja",
      "punt": "Aansprakelijkheid voor stabiliteitsgebreken",
      "betekenis": "Zo'n beperking is absoluut nietig.",
      "eerstehulp": "Schrap de beperking en stem uw verzekering af. Voor gebreken die de stabiliteit of stevigheid niet aantasten, gelden de gewone conformiteitsregels. Daarover blijven afspraken mogelijk, binnen grenzen.",
      "koraal": "Wij herschrijven deze clausule voor u, afgestemd op Boek 7.",
      "onderwerp": "stabiliteit"
    },
    {
      "id": "q5",
      "vraag": "Werkt u met een vaste prijs zonder regeling voor ongekende omstandigheden die al bestonden bij de contractsluiting?",
      "risico": "ja",
      "punt": "Vaste prijs",
      "betekenis": "Bij omstandigheden die al bestonden, redelijkerwijze niet te kennen waren en de uitvoering buitensporig bezwarend maken, kan de aannemer onder strikte voorwaarden heronderhandeling vragen.",
      "eerstehulp": "Beslis bewust: regel het risico (bodem, bestaande toestand) of sluit de regeling evenwichtig uit.",
      "koraal": "Wij herschrijven deze clausule voor u, afgestemd op Boek 7.",
      "onderwerp": "forfait"
    },
    {
      "id": "q6",
      "vraag": "Bevat uw contract een vaste vergoeding bij opzegging door de klant?",
      "risico": "ja",
      "punt": "Opzegvergoeding",
      "betekenis": "Een onevenredige vergoeding kan volledig wegvallen.",
      "eerstehulp": "Onderbouw het bedrag met wat u werkelijk verliest bij een opzegging.",
      "koraal": "Wij herschrijven deze clausule voor u, afgestemd op Boek 7.",
      "onderwerp": "opzegging"
    }
  ]
}
